NA MWANDISHI WETU, ARUSHA
Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Deogratius Ndejembi, ametoa siku 14 kwa viongozi wa Serikali kuandaa mpango wa kuwawezesha vijana 10,000 kila mwaka kutoka fani mbalimbali, ikiwa ni sehemu ya mkakati wa kujenga rasilimali watu yenye utaalamu na ujuzi unaohitajika katika utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.
Agizo hilo limetolewa kwa Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Prof. Kitila Mkumbo; Waziri wa Fedha, Balozi Khamis Mussa Omar; Waziri wa Kilimo, Daniel Chongolo; pamoja na Msajili wa Hazina, Nehemiah Mchechu.
Akifungua Mkutano wa Wenyeviti wa Bodi na Watendaji Wakuu wa Taasisi na Mashirika ya Umma (C-CEOs Forum 2026) jijini Arusha leo, Septemba 28, 2026, Ndejembi amesema Tanzania haiwezi kufikia malengo ya Dira 2050 bila kuwekeza kwa makusudi katika rasilimali watu, hususan vijana.
Amesema vijana wanapaswa kupewa fursa ya kupata utaalamu, ujuzi na uzoefu unaoendana na mahitaji ya uchumi wa kisasa ili wawe sehemu muhimu ya kuongeza uzalishaji, tija na ushindani wa Taifa.
“Tusipime mashirika ya umma kwa kiwango cha gawio wanachotoa pekee, bali kwa namna yanavyoongeza tija kwa vijana ambao ni muhimu kwa maendeleo ya Taifa letu,” amesema Ndejembi.
Amesisitiza kuwa uwekezaji katika rasilimali watu unapaswa kuwa sehemu ya msingi ya utekelezaji wa Dira 2050, huku taasisi na mashirika ya umma zikitakiwa kushiriki kikamilifu katika kuwajengea vijana uwezo wa kitaalamu.
Kwa mujibu wa Makamu wa Rais, mabadiliko ya teknolojia, ikiwamo matumizi ya akili bandia (AI) na mifumo ya kidijitali, yanaongeza umuhimu wa kuwa na wataalamu wenye uwezo wa kutumia teknolojia hizo kuongeza ufanisi, tija na ubora wa huduma.
TAASISI ZA UMMA ZITAKIWA KUONGEZA THAMANI
Katika mwelekeo mpana wa Serikali kwa taasisi na mashirika ya umma, Ndejembi amezitaka taasisi hizo kutoridhika na jukumu la kulinda mali na uwekezaji wa Serikali, bali kuhakikisha mali hizo zinaongeza thamani na kuleta manufaa makubwa zaidi kwa Taifa.
“Msije kuwa walinzi wa mali pekee; kuweni waongezaji thamani wa mali mlizokabidhiwa,” amesema.
Amesema taasisi na mashirika ya umma zinapaswa kuwa injini za mabadiliko ya uchumi, kwa kuongeza uzalishaji, kuboresha huduma, kuimarisha ushindani, kutumia rasilimali kwa ufanisi na kuwekeza zaidi katika teknolojia na ubunifu.
Pia amezitaka taasisi hizo kuwa na mikakati madhubuti ya kukabiliana na athari za El Niño, huku zikishirikisha sekta binafsi katika kukabiliana na changamoto zinazoweza kujitokeza.
Kwa watendaji wakuu, Ndejembi amesema mafanikio ya uongozi hayapaswi kupimwa kwa kipindi ambacho kiongozi amekaa madarakani pekee, bali pia kwa uimara wa taasisi anayoiacha, uwezo wa kuandaa viongozi wa baadaye na namna alivyojenga vipaji na rasilimali watu.
SEKTA BINAFSI KUBEBA ASILIMIA 70 YA UCHUMI
Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Prof. Kitila Mkumbo, amesema utekelezaji wa Dira 2050 unahitaji ushirikiano wa karibu kati ya sekta ya umma na sekta binafsi.
Amesema Dira 2050 inalenga sekta ya umma kuchangia asilimia 30 ya uchumi, huku sekta binafsi ikitarajiwa kuchangia asilimia 70, jambo linalohitaji taasisi za umma kujenga mazingira rafiki zaidi ya biashara na uwekezaji.
“Ili sekta binafsi ifanye vizuri, ni lazima taasisi za umma zitengeneze mazingira rafiki ya biashara na uwekezaji,” amesema Prof. Mkumbo.
Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Uwekezaji wa Mitaji ya Umma, Masanja Kadogosa, amesema kamati hiyo inaridhishwa na kasi ya mageuzi katika taasisi za umma, ingawa bado kuna nafasi kubwa ya kuendelea kuboresha utendaji.
Amezitaka taasisi hizo kuoanisha mipango na mikakati yao na Dira 2050, kuongeza uzalishaji na kuweka mazingira yatakayowezesha sekta binafsi kushiriki kwa kiwango kikubwa zaidi katika shughuli za kiuchumi.
UWEKEZAJI WA SERIKALI WAFIKIA SH92.28 TRILIONI
Msajili wa Hazina, Nehemiah Mchechu, amesema mabadiliko katika taasisi na mashirika ya umma yanapaswa kwenda sambamba na mfumo mpana zaidi wa kupima utendaji.
Amesema taasisi hazipaswi kupimwa kwa gawio pekee, bali pia kwa tija, ubora wa huduma, matumizi bora ya rasilimali, uimara wa kifedha, ubunifu, matumizi ya teknolojia, uwezo wa kushindana na mchango wao katika uchumi wa Taifa.
Mchechu amesema thamani ya uwekezaji wa Serikali katika taasisi na kampuni ambazo Serikali ina hisa imeongezeka kutoka Sh67.95 trilioni mwaka 2020/21 hadi Sh92.28 trilioni mwaka 2024/25.
Aidha, mapato yasiyo ya kodi yaliyotokana na uwekezaji wa Serikali yameongezeka kutoka Sh637.7 bilioni mwaka 2020/21 hadi Sh1.327 trilioni mwaka 2025/26.
Amesema ongezeko hilo linaongeza wajibu kwa taasisi na mashirika ya umma kuhakikisha rasilimali za Serikali zinasimamiwa kwa ufanisi na kuendelea kuzalisha thamani kwa uchumi na wananchi.
C-CEOs FORUM YAKUTANISHA ZAIDI YA WASHIRIKI 700
C-CEOs Forum 2026 ni mkutano wa nne tangu kuanzishwa kwake mwaka 2023 na mwaka huu unawakutanisha zaidi ya washiriki 700 kutoka taasisi na mashirika ya umma, sekta binafsi, taasisi za fedha, wawekezaji, washirika wa maendeleo, wataalamu na wasomi.
Mkutano huo unaofanyika Arusha kuanzia Septemba 28 hadi 30, 2026, una kaulimbiu: “Taasisi na Mashirika ya Umma yenye Ufanisi wa Juu kwa Uchumi Shindani, Jumuishi na Imara Katika Kutekeleza Dira 2050.”
Majadiliano yake yanajikita katika uongozi, utawala bora, ubunifu, rasilimali watu, ushindani na namna taasisi na mashirika ya umma zinavyoweza kuongeza thamani ya kiuchumi na kijamii katika utekelezaji wa Dira 2050.
Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji wa Benki ya Biashara Tanzania (TCB), Adam Mihayo, amesema benki hiyo iko tayari kushirikiana na wadau mbalimbali katika utekelezaji wa Dira 2050.
Amesema TCB imeendelea kuelekeza mikakati yake katika kuunga mkono sekta za uzalishaji zinazoendana na malengo ya Dira 2050, sambamba na mageuzi ya kiuchumi yanayoendelea nchini.
Mkutano huo unaratibiwa na Ofisi ya Msajili wa Hazina (OTR) na kudhaminiwa na TCB.