NA MWANDISHI WETU, DAR ES SALAAM
Tanzania na Angola zimefungua ukurasa mpya wa ushirikiano wa kiuchumi barani Afrika baada ya kukubaliana kuimarisha muunganiko wa Shoroba ya Dar es Salaam na Shoroba ya Lobito, hatua inayotarajiwa kupanua fursa za biashara, uwekezaji na usafirishaji wa bidhaa kati ya pwani ya Bahari ya Hindi na Bahari ya Atlantiki.
Makubaliano hayo yamefikiwa Oktoba 29, 2026, wakati wa mazungumzo kati ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, na Rais wa Angola, Mhe. João Manuel Gonçalves Lourenço, yaliyofanyika Ikulu jijini Dar es Salaam.
Mpango huo unalenga kuimarisha mtandao wa usafirishaji unaounganisha nchi za Afrika Mashariki, Kati na Kusini, huku ukitoa fursa kwa Tanzania na Angola kutumia nafasi zao za kijiografia kuwa milango muhimu ya biashara ya kikanda na kimataifa.
Akizungumzia umuhimu wa ushirikiano huo, Rais Samia amebainisha kuwa licha ya Tanzania na Angola kuwa na uhusiano wa kihistoria na kidiplomasia wa muda mrefu, kiwango cha biashara kati yao bado ni kidogo ikilinganishwa na fursa zilizopo.
Hivyo, makubaliano hayo yanakusudia kuondoa vikwazo vya kibiashara, kurahisisha usafirishaji wa bidhaa, kuongeza masoko ya bidhaa zinazozalishwa katika nchi hizo na kuchochea uwekezaji katika sekta mbalimbali za uchumi.
TAZARA NA RELI YA BENGUELA KUWA KIUNGO MUHIMU
Katika utekelezaji wa mpango huo, Tanzania na Angola zimeweka msisitizo katika kuimarisha uunganishaji wa Reli ya Tanzania na Zambia (TAZARA) na Reli ya Benguela inayohudumia Bandari ya Lobito nchini Angola.
TAZARA inaunganisha Bandari ya Dar es Salaam na Zambia, wakati Reli ya Benguela inaunganisha Bandari ya Lobito na maeneo ya ndani ya Angola kuelekea Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Zambia.
Kuimarishwa kwa muunganiko wa mitandao hiyo kunaweza kuwezesha mizigo kusafirishwa kutoka Bahari ya Hindi kuelekea Atlantiki na kutoka Atlantiki kuelekea Afrika Mashariki kupitia nchi zinazohusika.
Kwa wafanyabiashara, hatua hiyo inaweza kuongeza uchaguzi wa njia za usafirishaji, kupunguza gharama za kusafirisha bidhaa na kurahisisha upatikanaji wa masoko mapya.
Hata hivyo, utekelezaji wa mpango huo utahitaji uwekezaji katika miundombinu ya reli, mifumo ya uendeshaji, vituo vya mizigo na uratibu wa taratibu za forodha kati ya nchi husika.
Kwa upande wa Tanzania, kuimarishwa kwa TAZARA kunaweza kuongeza uwezo wa Bandari ya Dar es Salaam kuhudumia mizigo ya nchi jirani, huku pia kukifungua fursa za uwekezaji katika maghala, vituo vya usambazaji wa bidhaa na huduma za usafirishaji.
FURSA MPYA KWA WAKULIMA NA WAFANYABIASHARA
Mbali na usafirishaji, makubaliano hayo yameweka msingi wa kupanua biashara ya bidhaa kati ya Tanzania na Angola.
Rais Samia amesema Tanzania imeikaribisha Angola kununua mazao ya chakula kutoka nchini, huku Tanzania ikitazama fursa za kuagiza bidhaa za petroli na mbolea kutoka Angola.
Hatua hiyo inaweza kuwa na manufaa makubwa kwa wakulima wa Tanzania kwa kuongeza masoko ya mazao yao, kuchochea uzalishaji wa kilimo na kuongeza mapato ya wakulima na wafanyabiashara.
Kwa upande mwingine, kupanuka kwa biashara ya mbolea na bidhaa za petroli kunaweza kuongeza vyanzo vya upatikanaji wa bidhaa hizo nchini, kulingana na makubaliano ya kibiashara yatakayofikiwa.
Ushirikiano huo pia unaweza kuvutia kampuni za Tanzania na Angola kuingia ubia katika usindikaji wa mazao, usambazaji wa bidhaa, huduma za usafirishaji na uwekezaji wa viwanda.
TANZANIA YATAZAMA FURSA ZA UWEKEZAJI KATIKA MAFUTA
Katika hatua nyingine muhimu, Rais Samia ameeleza kuwa Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) linafanya tathmini ya uwezekano wa kushiriki katika mradi wa kiwanda cha kusafisha mafuta cha Lobito nchini Angola.
Iwapo tathmini hiyo itaonesha manufaa ya kiuchumi, ushiriki wa Tanzania unaweza kufungua fursa mpya za uwekezaji, biashara ya bidhaa za petroli na kubadilishana teknolojia na utaalamu katika sekta ya nishati.
Hata hivyo, uamuzi wa kushiriki katika uwekezaji huo utategemea matokeo ya tathmini ya kitaalamu, gharama, masharti ya ubia na faida zinazotarajiwa.
MADINI, VIWANDA NA AJIRA KUNUFAIKA
Ushirikiano huo pia unatarajiwa kutoa fursa katika sekta ya madini, hususan kupitia kubadilishana uzoefu wa kuongeza thamani ya madini, kuendeleza teknolojia na kujenga uwezo wa wataalamu na wachimbaji wadogo.
Tanzania na Angola zimekubaliana kushirikiana katika maeneo hayo ili kuhakikisha rasilimali za madini zinachangia zaidi maendeleo ya uchumi na ustawi wa wananchi.
Kwa kuwa Zambia na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ni miongoni mwa nchi muhimu katika uzalishaji wa madini, kuimarishwa kwa mtandao wa reli kunaweza kuongeza ufanisi wa kusafirisha madini, vifaa vya migodini na bidhaa za viwandani.
Vilevile, kuongezeka kwa shughuli za usafirishaji kunaweza kuchochea uanzishwaji wa maghala ya kisasa, viwanda vya kuchakata bidhaa na vituo vya usambazaji wa mizigo katika maeneo yanayohudumiwa na reli.
Kwa Tanzania, maeneo kama Dar es Salaam, Morogoro, Makambako na Mbeya yanaweza kupata fursa za uwekezaji kulingana na mahitaji ya mizigo na uwezo wa miundombinu.
Hatua hiyo inaweza kuongeza mahitaji ya wataalamu wa usafirishaji, mafundi, mawakala wa forodha, wahudumu wa maghala na wafanyakazi wa viwandani, pamoja na kutoa nafasi kwa wajasiriamali wadogo na wa kati.
USHIRIKIANO WA NCHI NNE NI MUHIMU
Pamoja na fursa hizo, mafanikio ya mpango wa kuunganisha shoroba hizo yatategemea ushirikiano wa karibu kati ya Tanzania, Angola, Zambia na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Nchi hizo zitahitaji kuratibu masuala ya miundombinu, mifumo ya reli, taratibu za forodha, gharama za usafirishaji na uendeshaji wa mizigo inayovuka mipaka.
Aidha, ushiriki wa sekta binafsi utakuwa muhimu katika kuhakikisha miundombinu inayoboreshwa inatumika kikamilifu na kuleta matokeo ya kiuchumi.
Katika kuimarisha mahusiano hayo, wazo la kuandaa kongamano la biashara na uwekezaji kati ya Tanzania na Angola linaweza kuwa jukwaa muhimu la kuwakutanisha wafanyabiashara, wawekezaji na taasisi za nchi hizo ili kutambua fursa na kuanzisha ushirikiano wa kibiashara.
Hatua ya Tanzania kutarajia kufungua tena Ubalozi wake nchini Angola nayo inaweza kusaidia kuimarisha diplomasia ya uchumi, kurahisisha mawasiliano ya kibiashara na kuvutia uwekezaji.
RAIS LOURENÇO ASISITIZA UMOJA WA AFRIKA
Kwa upande wake, Rais wa Angola, Mhe. João Manuel Gonçalves Lourenço, amesisitiza umuhimu wa nchi za Afrika kushirikiana katika kutumia rasilimali na fursa zilizopo kwa maendeleo ya wananchi wake.
“Hata tuwe na rasilimali nyingi kiasi gani, hatuwezi kufikia maendeleo na kuboresha maisha ya wananchi wetu bila kushirikiana,” amesema Rais Lourenço.
Kauli hiyo inaonesha umuhimu wa ushirikiano wa kikanda katika kujenga uchumi imara, kuongeza biashara kati ya nchi za Afrika na kutumia miundombinu ya usafirishaji kufungua masoko mapya.
Mbali na biashara na miundombinu, Tanzania na Angola pia zimeweka msingi wa kuimarisha ushirikiano katika sekta za anga, mawasiliano na hali ya hewa.
DAR ES SALAAM NA LOBITO KUWA MILANGO MIWILI YA FURSA ZA AFRIKA
Makubaliano ya Tanzania na Angola yanaonesha mwelekeo wa kutumia miundombinu ya usafirishaji kama kichocheo cha maendeleo ya uchumi badala ya kuwa njia za kupitisha mizigo pekee.
Iwapo yatatekelezwa kwa ufanisi, yanaweza kuongeza ushindani wa Bandari ya Dar es Salaam na Bandari ya Lobito, kupanua biashara kati ya nchi za Afrika na kuchochea uwekezaji katika kilimo, madini, nishati, viwanda na huduma.
Hata hivyo, matokeo hayo yatategemea utekelezaji wa mipango ya kiufundi na kiuchumi, upatikanaji wa fedha, ushirikiano wa nchi zinazohusika na uwezo wa kuvutia mizigo ya kutosha.
Kwa Tanzania, huu ni wakati wa kutumia nafasi yake ya kimkakati katika Bahari ya Hindi kuimarisha biashara na masoko ya Afrika. Kwa Angola, ni fursa ya kupanua ushirikiano wa kiuchumi kuelekea Afrika Mashariki.
Na kwa Afrika kwa ujumla, muunganiko wa Shoroba ya Dar es Salaam na Lobito unaweza kuwa hatua muhimu ya kugeuza mipaka ya kijiografia kuwa madaraja ya biashara, uwekezaji na maendeleo ya pamoja.
.jpeg)
